Vân Trang vô địch cự ly 42km Y Tý, đáp trả body-shaming: “Em chạy bằng đôi chân, không chạy bằng miệng thiên hạ”

Chiều 6/9, tại giải chạy Y Tý Mùa Vàng 2026, Vân Trang – biệt danh Jang Doll – băng qua vạch đích cự ly 42km trong sự cổ vũ của đông đảo vận động viên. Bà mẹ bốn con sinh năm 2026 không chỉ giành ngôi vô địch nữ mà còn về nhì chung cuộc toàn giải, chỉ xếp sau một nam runner. Cô cán đích với thời gian 4 giờ 26 phút, thành tích đủ khiến nhiều người phải nhìn lại định kiến về phụ nữ trong bộ môn chạy địa hình. Y Tý Mùa Vàng là một trong những giải trail được chờ đợi nhất dịp cuối hè tại Lào Cai. Cung đường 42km sở hữu tổng độ cao tích lũy hơn 1.300m, nơi runner phải liên tục vượt dốc, băng suối và đối mặt với không khí loãng ở vùng cao. Đỉnh Lảo Thẩn nằm ở độ cao 2.860m so với mực nước biển, nhiều đoạn dốc dựng đứng đòi hỏi sự kiên nhẫn hơn là tốc độ. Chính vì vậy, việc một nữ runner về nhì tuyệt đối trên tổng số hàng trăm vận động viên nam là chi tiết khiến giới chạy bộ Việt Nam bàn tán. Chia sẻ với phóng viên sau khi bước xuống bục nhận giải, Vân Trang nói rằng chiến thắng này không đến từ may mắn. Cô kể: “Cự ly 42km có những đoạn dốc khiến cơ thể gần như cạn năng lượng. Lúc ấy em chỉ tập trung vào từng đoạn đường trước mắt, giữ nhịp thở, phân phối sức và bổ sung năng lượng đúng lúc. Em luôn tự nhắc mình: Cứ bình tĩnh, còn sức là còn cơ hội.” Điều làm nên khác biệt của nữ runner người Hà Nội chính là sự kiên trì tích lũy. Cô không chỉ chạy bộ mà còn kết hợp gym, bơi lội và các bài tập bổ trợ để xây dựng thể lực nền tảng. Với cô, đường đua dài không phải nơi để thể hiện sức mạnh nhất thời, mà là nơi kiểm tra khả năng quản lý năng lượng và cảm xúc của chính mình. Những bài tập tưởng nhỏ nhặt mỗi ngày đã cộng hưởng thành bước chân bền bỉ trên đỉnh Lảo Thẩn. Thế nhưng, ngay khi hình ảnh cán đích của Vân Trang lan truyền trên mạng xã hội, thay vì nhìn vào thành tích, một bộ phận cư dân mạng lại chú ý đến vòng một tự nhiên của cô trong bộ đồ thể thao bó sát. Những lời bình kiểu “vác 2 quả bưởi đi chạy” xuất hiện trong một số hội nhóm chạy bộ, biến khoảnh khắc vinh quang thành chủ đề bàn tán thiếu thiện chí. Nhiều người nghĩ rằng cô sẽ im lặng, nhưng Vân Trang chọn cách đáp trả trực diện. “Em nói thật chứ em đố ai vác 2 quả bưởi chạy 42km hay 55km đường núi đấy! Em chạy bằng đôi chân chứ có phải chạy nhờ ngoại hình đâu mà mang em lên nhóm nói này nói kia? Người ta thấy áp lực, em lại thấy đó là động lực tiếp tế vitamin C cho tinh thần. Quan trọng là em vẫn về đích, vẫn vui khỏe. Còn phán xét thì cứ phán xét, em chạy bằng chân của mình, không chạy bằng miệng thiên hạ!” – Vân Trang nói. Câu trả lời của cô nhanh chóng nhận được sự đồng tình từ cộng đồng runner. Không ít vận động viên nữ chia sẻ rằng họ từng gặp phải ánh mắt soi mói tương tự khi mặc trang phục thể thao. Với họ, phản ứng của Vân Trang không chỉ là lời bênh vực bản thân, mà còn là tiếng nói chung cho những phụ nữ đang ngại ngùng khi theo đuổi bộ môn khắc nghiệt này. Vân Trang thẳng thắn bày tỏ mong muốn cộng đồng nhìn nhận văn minh hơn với các “bóng hồng” thể thao. Cô chia sẻ: “Phụ nữ chơi thể thao điều đáng được nhìn nhận trước tiên phải là sự nỗ lực và thành tích. Ngoại hình là câu chuyện của mỗi người, còn thành tích là kết quả của hàng năm trời tập luyện. Khi nhìn một cô gái trên đường chạy, em mong mọi người nhìn thấy một người đang nỗ lực chinh phục giới hạn của chính mình.” Khi được hỏi có chọn trang phục kín đáo hoặc rộng rãi hơn để né tránh ánh mắt dòm ngó hay không, nhà vô địch Y Tý lắc đầu. Cô khẳng định trang phục thể thao trước hết phải thoải mái, an toàn và phù hợp với điều kiện địa hình. Nếu thay đổi bản thân chỉ vì sợ lời soi mói, cô sẽ phải sống theo ánh mắt của người khác thay vì sống với mục tiêu của mình. “Marathon dạy em rằng không phải lúc nào mình cũng chạy trong điều kiện hoàn hảo. Cuộc sống cũng vậy. Những lời khen làm mình vui, lời chê giúp mình nhìn lại, còn những lời thiếu thiện chí thì mình học cách bỏ qua” – Vân Trang tâm sự. Hào quang tại Y Tý chưa kịp nguội, Vân Trang đã lên kế hoạch cho thử thách tiếp theo. Cô đặt mục tiêu chinh phục cự ly 70km tại giải VMM sắp tới, trước khi tính đến chặng đường dài 100km vào cuối năm. Với một người mẹ bốn con, việc duy trì cường độ tập luyện cao không hề đơn giản. Nhưng cô xem mỗi buổi tập là một cơ hội để chứng minh rằng phụ nữ hoàn toàn có thể cân bằng trách nhiệm gia đình và đam mê thể thao. “Hãy cứ để thành tích lên tiếng. Mình không cần trở thành phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Chỉ cần mỗi ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là đủ” – Vân Trang bày tỏ sự quyết tâm cho hành trình phía trước. Chiến thắng của Vân Trang tại Y Tý Mùa Vàng 2026 vì thế không chỉ là câu chuyện về tấm huy chương. Nó là lời nhắc rằng thành tích thể thao phải được đo bằng công sức, mồ hôi và ý chí – chứ không phải bằng những lời bình phẩm vô nghĩa từ miệng người khác. Khi phụ nữ chọn đứng lên và tự tin bước tiếp, họ không chỉ chạy cho bản thân mà còn mở đường cho nhiều người khác tin vào giá trị thật của sự nỗ lực.