Bóng chuyền nữ Việt Nam: Một năm đánh rơi bản sắc và những vết nứt chưa ai nhìn thấy

Tôi ngồi ở hàng ghế thứ bảy trên khán đài, sổ tay mở sẵn, khi hiệp hai trận chung kết giai đoạn hai SEA V.Cup khép lại ở tỷ số ba set trắng. Trần Thị Thanh Thúy đi bộ về phía băng ghế chỉ đạo, chiếc băng đội trưởng thấm đẫm mồ hôi. Phía sau cô, hàng nghìn cổ động viên vẫn hát, nhưng âm sắc đã khác. Hai năm trước, cũng tại giải đấu này, họ hát trong chiến thắng. Lần này, họ hát để níu giữ một điều gì đó đang tan chảy giữa các ngón tay.

Ba set thua trắng trước một đối thủ Đông Nam Á. Đó là dấu chấm hết cho một mùa giải mà bóng chuyền nữ Việt Nam bước qua bốn đấu trường lớn và không đấu trường nào giữ được phong độ đã làm nên tên tuổi của thế hệ vàng 2026-2026. Trong nghề của tôi có một câu luôn mang theo: đằng sau mỗi con số trên bảng cân đối kế toán là một vết rạch chưa ai thấy. Ở đây, bảng cân đối là bảng điểm, và vết rạch nằm ở những vị trí mà phép thống kê không đo được.

Bối cảnh của một độ dốc

Nhìn lại cả năm, bức tranh kết quả hiện lên với độ dốc đáng ngại. Tại AVC Cup, đội tuyển nữ Việt Nam giành vị trí thứ ba và không vào được trận chung kết. Chuỗi ba năm vô địch liên tiếp bị chặn đứng. Ở SEA V.Cup, đội vượt qua giai đoạn một với vị trí thứ hai, rồi gục ngã ở giai đoạn hai bằng thất bại ba set trắng. Tại giải vô địch châu Á, đội chỉ thắng được một trận. Và tại Asiad, giải đấu được xem là thước đo uy tín hàng đầu châu lục, đội kết thúc ở vị trí thứ bảy, trong khi kỳ vọng đặt ra là lọt vào top bốn.

Điều khiến bức tranh này khác với những mùa giải thất vọng thông thường nằm ở danh sách đối thủ thua. Trước các đội bóng hàng đầu châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, thất bại có thể chấp nhận. Nhưng mùa này, Việt Nam còn thua Indonesia hai lần, thua Philippines, và thua Kazakhstan. Khi một đội bóng ở tầng thứ hai châu Á bắt đầu thua cả những đội từng xếp dưới mình, vấn đề không còn nằm ở đẳng cấp đối thủ. Nó nằm ở chính mình.

Cần nhớ rằng chỉ một năm trước, đội tuyển này từng vô địch AVC Cup, vô địch SEA V.Cup và góp mặt ở giải vô địch thế giới. Thế hệ 2026-2026 được ca ngợi là thế hệ vàng, lần đầu tiên đưa bóng chuyền nữ Việt Nam vượt qua ranh giới Đông Nam Á để chạm tới sân chơi toàn cầu. Kỳ vọng theo đó cũng được đẩy lên rất cao: người hâm mộ không còn hài lòng với vị trí thứ hai khu vực, họ muốn top bốn châu Á.

Sự sụp đổ trong một năm không thể giải thích bằng một nguyên nhân duy nhất. Quy mọi thứ về phong độ cá nhân của một vài trụ cột là cách đọc phiến diện. Cần mổ xẻ cấu trúc phía sau các con số, bởi một mùa giải thất vọng ở cấp độ này không bao giờ là tai nạn ngẫu nhiên.

Giải phẫu hàng tấn công: khi phó công ghi điểm như chủ công

Bắt đầu từ điều dễ thấy nhất. Suốt mùa giải, các cuộc tấn công ở vị trí số bốn và vị trí số hai liên tục bị chặn. Đây là chi tiết có sức nặng nhất trong hồ sơ kỹ thuật của đội tuyển năm nay. Trong một hệ thống bóng chuyền châu Á khỏe mạnh, vị trí số ba là mối đe dọa nhằm giải phóng hai hàng cánh. Đội bóng kéo chắn giữa đối phương về phía mình, mở khoảng trống cho biên. Thế nhưng mùa này, ở Việt Nam, vị trí số ba trở thành lối thoát hiểm.

Các pha tấn công nhanh ở giữa sân tăng bất thường tới mức Bích Thúy, một chuyên gia chắn giữa, trở thành một trong những người ghi điểm nhiều nhất của đội. Một phó công ghi điểm như chủ công là dấu hiệu đảo ngược cấu trúc. Nó nói rằng đường bóng ra biên đã tắc, kết nối giữa chuyền hai và các tay đập cánh đã đứt. Trong bóng chuyền, khi lối thoát hiểm trở thành vũ khí chính, hệ thống tấn công đã mất đi trật tự vốn có.

Khi cánh bị chặn, câu hỏi đầu tiên của người làm nghề là: nhận bóng một đã tệ đến thế sao? Nhưng dữ kiện Bích Thúy ghi điểm nhiều lại chỉ ra điều ngược lại. Muốn chuyền ra giữa cho phó công tấn công nhanh, chuyền hai phải nhận được bóng một tương đối sạch. Nếu nhận bóng một sụp hoàn toàn, đội không thể chạy bài giữa. Việc phó công ghi điểm tốt nghĩa là bóng một ít nhất còn chạy được ở mức chấp nhận để tổ chức tấn công giữa.

Vậy vấn đề không nằm hoàn toàn ở khâu nhận bóng. Nó nằm ở chất lượng tấn công biên và ở cách chuyền hai phân phối bóng. Nhận định của giới chuyên môn về việc đội bóng dễ bị đọc và dễ bị hóa giải là một vấn đề của tính dự đoán, không phải của sức mạnh. Trong bóng chuyền, tính dự đoán cao thường bắt nguồn từ hai nguyên nhân: chất lượng nhận bóng quá kém khiến đội không chạy được bài biến hóa, hoặc mô thức phân phối bóng của chuyền hai đã bị đối phương giải mã. Cả hai nguyên nhân đều khớp với những gì quan sát được trên sân.

Vị trí đối công không người

Mùa giải này, đội tuyển phải liên tục để các tay đập biên đóng vai trò đối công vị trí số hai. Đoàn Thị Xuân, Trần Thị Thanh Thúy, và Nguyễn Thị Uyên thay nhau trám vào vị trí đối công. Việc để một chủ công đánh ở vị trí đối công, một vai trò gương với góc chạy đà khác và yêu cầu chắn biên khác, thường kéo cả hiệu suất tấn công lẫn khả năng chắn cánh phải đi xuống.

Đây là biện pháp trám chỗ bất đắc dĩ. Bóng chuyền chuyên nghiệp có một nguyên tắc ngầm: khi bạn phải dùng người không đúng vị trí sở trường, bạn đang trả giá bằng chính điểm số của mình. Và bằng chứng nằm ngay trong kết quả: hai hàng cánh bị chặn liên tục trong suốt mùa giải.

Phía sau hàng công, chuyền hai là ổn định hay không là câu hỏi xuyên suốt. Khả năng phân phối bóng của Kim Thoa được đánh giá là thiếu ổn định trong mùa giải. Trong môn này, chuyền hai là bộ não. Họ quyết định nhịp độ, quyết định ai đánh, và quyết định khi nào thay đổi phương án. Khi chuyền hai không tăng được nhịp, các pha bóng ra biên sẽ chậm và lộ, tạo điều kiện cho chắn đôi của đối phương khép kín. Kết hợp với nhận định cánh bị chặn liên tục, dấu vết dẫn thẳng về khâu tổ chức tấn công.

Nhịp độ chậm còn có một hệ quả khác ít người để ý. Nó khiến các pha bóng ra biên mất đi yếu tố bất ngờ, biến mỗi tình huống tấn công thành một phương trình đã được đối phương giải sẵn. Trong bóng chuyền đỉnh cao, khoảng cách giữa một pha bóng thắng và một pha bóng bị chặn đôi khi chỉ là hai phần mười giây của nhịp chuyền. Khi nhịp chuyền chậm lại, hai phần mười giây đó biến mất, và tay đập bị đẩy vào thế đối đầu trực diện với bức tường chắn đã vào vị trí.

Cú sốc nhân sự và bài toán nguồn lực

Nếu dừng ở đây, chúng ta mới chỉ chạm tới bề mặt chiến thuật. Cần lần theo dấu vết của con người. Trong cả mùa giải, đội tuyển mất một loạt trụ cột ở các giai đoạn khác nhau. Nguyễn Thị Trinh, một phó công chủ lực, vắng mặt vì lý do gia đình. Hoàng Thị Kiều Trinh, đối công, chấn thương. Vị Thị Như Quỳnh, chủ công, rời đội vì lý do cá nhân. Nguyễn Thị Uyên, chủ công, chấn thương nặng. Bốn trụ cột ở bốn vị trí khác nhau, cùng vắng mặt trong một mùa giải.

Không có đội bóng tầng hai nào trên thế giới hấp thụ nổi cú sốc nhân sự như vậy mà không cần một hệ thống đào tạo trẻ dày. Việt Nam mùa này thiếu hệ thống đó. Kết quả là ban huấn luyện buộc phải xoay tua đội hình liên tục, không có một đội hình chính ổn định suốt năm. Một đội bóng không có bộ khung ổn định là một đội bóng không thể xây dựng mối liên kết tự động giữa chuyền hai và các tay đập. Mà trong bóng chuyền, sự ăn ý giữa chuyền hai và tay đập cần hàng trăm giờ tập chung mới hình thành.

Trong bốn trụ cột vắng mặt, có hai trường hợp vắng vì lý do gia đình và cá nhân, không phải vì chấn thương. Đây là điểm cần nói thẳng. Trong bóng chuyền nữ, quản lý hiện diện của cầu thủ là bài toán khó nhất. Trách nhiệm quốc gia đặt lên vai các cô gái trẻ, nhưng đằng sau họ còn gia đình, còn cuộc sống riêng, còn những biến cố không thể nói ra. Việc hai trụ cột vắng mặt vì lý do ngoài chuyên môn trong cùng một mùa giải gợi ý một yếu tố tinh thần và sức khỏe tâm lý bên trong tập thể. Đây là loại vấn đề khó sửa hơn nhiều so với một bài toán chiến thuật thuần túy.

Có một khuôn mẫu đáng chú ý nữa. Khi nhìn vào danh sách vắng mặt, ta thấy một điểm chung: các trụ cột vắng mặt không phải vì một nguyên nhân duy nhất, mà vì một tổ hợp nguyên nhân chồng lên nhau. Gia đình, chấn thương, lý do cá nhân, tất cả cùng xuất hiện trong một khoảng thời gian ngắn. Trong quản lý đội tuyển, hiện tượng này được gọi là cú sốc hiện diện kép. Nó không đến từ một sai lầm đơn lẻ, mà đến từ sự chồng chéo của nhiều yếu tố khách quan và chủ quan.

Gánh nặng của người đội trưởng

Quay lại với câu chuyện lớn nhất của mùa giải: gánh nặng của Trần Thị Thanh Thúy. Cô là đội trưởng, là chủ công số một, và là người chơi bóng ở Nhật Bản trong màu áo Gunma Green Wings. Nhìn vào lịch trình của cô trong năm, bức tranh hiện ra rõ ràng: mùa giải câu lạc bộ ở Nhật, tiếp đó là giải trong nước cùng VTV Bình Điền Long An, rồi bốn giải đấu của đội tuyển quốc gia từ tháng Một.

Đây là lịch trình của một cỗ máy, không phải của một con người. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, một tay đập thi đấu ở nước ngoài rồi trở về gánh đội tuyển quốc gia trong bốn giải liên tiếp thường không thể duy trì đỉnh cao phong độ quá hai tháng. Cơ thể họ cần thời gian tái tạo, và ở cấp độ này, thời gian tái tạo là thứ xa xỉ không có.

Ở Asiad, Thanh Thúy ghi 36 điểm với hiệu suất được giới chuyên môn đánh giá là khá thấp. Con số 36 điểm thoạt nghe ấn tượng, nhưng khi đặt cạnh khối lượng công việc và tình trạng quá tải kéo dài, nó mang ý nghĩa khác. Một tay đập ở đỉnh cao phong độ ghi 36 điểm là hình ảnh của sức mạnh. Một tay đập quá tải ghi 36 điểm là hình ảnh của sự vắt kiệt. Cần phân biệt hai điều này. Cô không đánh dở đi vì tài năng, cô đánh dở đi vì cơ thể đã cạn pin sau một năm quay cuồng khắp các đấu trường.

Trong bóng chuyền, khi một đội phụ thuộc vào một cá nhân đến mức như vậy, họ rơi vào cái mà tôi gọi là điểm hỏng đơn. Điểm hỏng đơn nghĩa là chỉ cần người đó xuống phong độ, cả hệ thống sụp. Mùa giải này, đội tuyển nữ Việt Nam vận hành đúng theo mô hình điểm hỏng đơn. Không có một tay đập thứ hai nào gánh được trọng trách ghi điểm khi Thanh Thúy bị phong tỏa. Không có một phương án tấn công nào khác đủ mạnh để chia lửa. Và đó là lý do vì sao hàng tấn công biên tê liệt.

Một dữ kiện đáng chú ý khác: trong toàn bộ hồ sơ kỹ thuật của mùa giải, gần như không có cá nhân nào được ghi nhận là chơi tốt. Không có tay đập nào nổi lên, không có phó công nào thăng hoa, không có libero nào được nhắc tới với màn trình diễn xuất sắc. Sự vắng mặt của bất kỳ điểm sáng cá nhân nào là một tín hiệu mạnh mẽ. Nó cho thấy sự sa sút mang tính toàn đội, không thể quy cho một vị trí. Khi cả đội cùng đi xuống, nguyên nhân nằm ở hệ thống, ở lịch trình, ở nhân sự, ở môi trường, chứ không nằm ở một cá nhân đơn lẻ.

Tuổi tác của bộ khung và khoảng trống kế cận

Phân tích đội hình còn cho thấy một vấn đề cấu trúc về tuổi tác. Các trụ cột lâu năm như Kim Thoa, Bích Thúy, Khánh Đang đều là những thành viên gắn bó dài hạn. Kinh nghiệm của họ là tài sản. Nhưng khi cả một bộ khung dựa vào những người đã qua đỉnh cao phong độ, và lớp kế cận không được trao cơ hội đủ nhiều để tích lũy, đội bóng rơi vào thế khó: không dám thay vì sợ mất kết quả, mà không thay thì mãi không có người thay.

Đây là nghịch lý kinh điển của mọi đội tuyển đang trong giai đoạn chuyển giao. Và mùa giải này, một chi tiết nhỏ nhưng đáng suy nghĩ đã xuất hiện. Phong độ của các cựu binh gần như không đồng pha. Không ai đạt đỉnh cao vào cùng một thời điểm. Khi các trụ cột không cùng chín, đội bóng mất đi sự ổn định vốn là nền tảng của mọi hệ thống chiến thuật.

Hiện tượng này có tên gọi riêng trong phân tích thể thao: lệch pha phong độ. Nó thường xuất hiện khi quản lý thể lực và lịch trình thi đấu của đội bóng không được đồng bộ. Một số cầu thủ được nghỉ, một số phải cày ải, một số chấn thương. Kết quả là khi bước vào giải đấu quan trọng, không có đủ số lượng trụ cột cùng ở trạng thái tốt nhất.

Băng ghế huấn luyện và ranh giới của trách nhiệm

Nhìn sang băng ghế huấn luyện viên, đây là chủ đề gây tranh cãi nhất. Giới chuyên môn đặt dấu hỏi về khả năng điều chỉnh của huấn luyện viên Nguyễn Tuấn Kiệt trong những thời điểm quan trọng. Đây là phán đoán mang tính chủ quan, nhưng nó khớp với một mô thức khách quan: đội thua những đối thủ xếp dưới.

Thua một lần trước đối thủ yếu có thể là tai nạn. Thua Indonesia hai lần, thua Philippines, thua Kazakhstan trong một mùa giải là dấu hiệu của sự sụp đổ trong trận, không phải của việc thiếu tài năng nền tảng. Và sụp đổ trong trận thường là vấn đề của điều chỉnh chiến thuật, của tâm lý thi đấu, và của khả năng đọc trận đấu từ băng ghế chỉ đạo.

Nhưng tôi phải nói công bằng. Đặt toàn bộ trách nhiệm lên vai huấn luyện viên là cách đọc dễ dãi. Một huấn luyện viên không thể làm gì nhiều khi mất bốn trụ cột, khi đội trưởng kiệt sức, khi chuyền hai thiếu ổn định, và khi không có phương án dự phòng chất lượng. Có một ranh giới giữa lỗi chiến thuật và giới hạn nguồn lực. Vấn đề của bóng chuyền nữ Việt Nam nằm ở cả hai phía, và người ta thường có xu hướng đổ hết sang phía dễ nhìn thấy hơn.

Về mặt quản trị, không có tranh chấp quy tắc hay kỷ luật nào được ghi nhận. Vấn đề hiện diện của cầu thủ mang tính quản lý đội ngũ, không phải vi phạm thể chế. Nhưng nó đặt ra một câu hỏi lớn hơn: làm thế nào để cân bằng giữa nghĩa vụ đội tuyển quốc gia và hoàn cảnh cá nhân của các cô gái trẻ, trong khi thời gian chuẩn bị cho các giải đấu ngày càng bị nén lại.

Bức tranh cạnh tranh châu lục đã đổi thay

Ở cấp độ châu lục, bức tranh cạnh tranh đã thay đổi. Thứ bậc bóng chuyền nữ châu Á hiện nay có thể hình dung như sau: nhóm tranh ngôi vô địch gồm Trung Quốc và Nhật Bản; nhóm tranh huy chương gồm Hàn Quốc và Thái Lan; nhóm tứ kết có Kazakhstan; và nhóm tầng hai khu vực gồm Việt Nam. Điều đáng lo ngại là ngay trong nhóm tầng hai, Indonesia và Philippines đang tiến bộ.

Khi đối thủ tiến lên mà mình giậm chân hoặc lùi lại, khoảng cách bị thu hẹp theo cả hai hướng. Sự sa sút của Việt Nam vì vậy vừa mang tính tuyệt đối, vừa mang tính tương đối. Cuộc đua vũ trang khu vực đang diễn ra. Indonesia và Philippines không đứng yên. Họ đầu tư, họ tiến bộ, họ giành điểm số.

Nhìn vào các trận thua của Việt Nam trước hai đối thủ này, có thể thấy một quy luật đáng chú ý: danh tiếng và thứ hạng của Việt Nam vẫn còn cao hơn trình độ thực tế hiện tại. Đây là hiệu ứng trễ điển hình sau một thế hệ vàng. Các đội khác vẫn đối diện Việt Nam với tâm thế của đội bị đánh giá thấp hơn, nhưng trên sân, khoảng cách đã biến mất.

Một khía cạnh quan trọng nữa là vấn đề tâm lý và áp lực. Sau thế hệ vàng 2026-2026, kỳ vọng của công chúng tăng vọt. Người hâm mộ không còn chấp nhận vị trí thứ hai khu vực. Họ muốn huy chương châu Á. Áp lực này dồn lên vai các cầu thủ trẻ, đặc biệt là đội trưởng. Khi kết quả đi xuống, phản ứng dư luận thường nhắm vào cá nhân, tạo vòng xoáy độc hại. Và trong môi trường như vậy, các cô gái trẻ cần được bảo vệ, không phải bị đem ra làm bia.

Cần nhấn mạnh rằng đội bóng này vẫn tạo ra những khoảnh khắc khiến tôi tin vào tiềm năng của họ. Trong một vài trận đấu ở vòng bảng, các pha phối hợp giữa chuyền hai và phó công vẫn vận hành mượt mà, cho thấy nguyên liệu kỹ thuật vẫn còn đó. Vấn đề không phải là mất đi năng lực. Vấn đề là năng lực đó không được duy trì đủ lâu, đủ ổn định để tạo ra kết quả ở những trận quyết định.

Một cách nhìn ngược chiều

Có một cách nhìn ngược chiều cần đặt lên bàn. Người ta nói Việt Nam sa sút. Đúng. Nhưng nếu chỉ đọc theo khung sa sút, ta bỏ lỡ nửa câu chuyện phía sau. Thế hệ vàng 2026-2026 không phải là kết quả của một hệ thống đào tạo bền vững. Nó là kết quả của một tập hợp cầu thủ đặc biệt tình cờ cùng chín muồi trong cùng một khoảng thời gian. Một cú hích tài năng hiếm hoi, không phải một cỗ máy sản xuất đều đặn.

Khi một đỉnh cao được tạo bởi may mắn tập thể chứ không phải bởi hệ thống, nó sẽ xuống dốc khi tập thể đó tan rã. Điều đang xảy ra mùa này là quá trình đưa đội bóng trở về mặt bằng thực của nó. Mặt bằng đó là tầng hai châu Á. Thế hệ 2026-2026 đã đẩy trần lên cao, tạo ảo giác rằng trần mới là mặt bằng. Sự thật là mặt bằng vẫn thấp hơn, và mùa giải vừa qua đã kéo đội trở lại đúng vị trí.

Đây là tin xấu nhưng cũng là tin tốt. Tin xấu vì nó cho thấy bóng chuyền nữ Việt Nam chưa xây dựng được một hệ thống bền vững. Tin tốt vì nó chỉ ra chính xác nơi cần đầu tư: đào tạo trẻ, quản lý tải trọng cầu thủ, và xây dựng chiều sâu đội hình. Một thế hệ vàng có thể đến rồi đi. Một hệ thống tốt thì ở lại. Bóng chuyền nữ Việt Nam đang đứng trước lựa chọn giữa hai con đường, và mùa giải vừa qua đã chỉ rõ con đường nào đang đi.

Vẫn còn một điểm cần nói thẳng. Trong bóng chuyền chuyên nghiệp, người ta thường gọi đó là thể thao. Tôi gọi đó là hiện trường. Mỗi chữ ký hợp đồng, mỗi quyết định nhân sự, mỗi ca chấn thương, mỗi buổi tập bị bỏ, đều để lại dấu vân tay trên kết quả cuối cùng. Và những dấu vân tay ấy không nằm ở một trận thua cụ thể, chúng nằm rải rác trong suốt một năm. Logistics của một vụ sa sút còn tỉ mỉ hơn chiến thuật của bất kỳ huấn luyện viên nào.

Nếu nhìn bức tranh từ góc độ này, việc đội tuyển nữ Việt Nam thua Indonesia hai lần không còn là một cú sốc. Đó là hệ quả tất yếu của việc đối phương tiến bộ trong khi mình mất bốn trụ cột. Việc thua Philippines và Kazakhstan cũng vậy. Khi bạn mất đi những người gánh hệ thống, và khi đối phương đã thu hẹp khoảng cách về kỹ thuật, kết quả tất yếu sẽ nghiêng về phía người sẵn sàng hơn.

Điều này dẫn tới một kết luận quan trọng: đây không phải là một năm đen đủi. Đây là một năm phơi bày. Nó phơi bày sự thiếu chiều sâu đội hình, sự phụ thuộc vào một vài cá nhân, và sự thiếu một hệ thống quản lý tải trọng cầu thủ chuyên nghiệp. Tất cả những vấn đề này đã tồn tại từ trước, chỉ là thành tích của thế hệ vàng che phủ chúng. Khi thành tích đi xuống, những vết nứt lộ ra.

Trong giới điều tra thể thao, có một nguyên tắc tôi luôn tuân thủ: khi một hệ thống sụp, hãy tìm cấu trúc, đừng tìm người chịu tội. Bởi vì người chịu tội thường là kết quả của cấu trúc hư hỏng, không phải nguyên nhân. Cầu thủ xuống phong độ, huấn luyện viên bị chỉ trích, ban lãnh đạo bị nghi ngờ. Nhưng gốc rễ nằm ở một hệ thống không đủ nguồn lực và không đủ thiết kế để tự điều chỉnh khi gặp biến cố.

Bóng chuyền không chơi trên sân đấu thuần túy. Nó chơi trong những phòng họp kín, trong những kế hoạch tài chính, trong cách phân bổ nguồn lực đào tạo trẻ. Mùa giải vừa qua là bài học về sự khác biệt giữa một đội bóng có tài năng và một hệ thống có chiều sâu. Tài năng cho bạn một thế hệ. Chiều sâu cho bạn nhiều thế hệ.

Lời kết mở

Câu hỏi đặt ra không phải là liệu đội tuyển nữ Việt Nam có thể trở lại. Với nền tảng tài năng hiện có, họ có thể. Câu hỏi thật sự là: khi nào ban lãnh đạo chịu nhìn thẳng vào những vết nứt đã có từ lâu, thay vì chờ thêm một mùa giải thất vọng nữa để gọi đó là tiếng chuông cảnh tỉnh? Bóng chuyền không chờ ai. Mỗi năm trôi qua, một thế hệ cầu thủ lại già đi, một cơ hội lại trôi qua. Những con số trên bảng điểm sẽ tiếp tục được ghi, và những vết rạch sẽ tiếp tục được giấu sau chúng. Câu trả lời nằm ở quyết định của những người ngồi trong phòng họp, không nằm ở những người đứng trên sân.